كتاب‌هاى فقه استدلالى پيش و پس از خود بىنظير و يگانه كتاب فقهى است كه هم در سطوح بالا و هم در دروس خارج حوزه‌هاى علميّه محور تدريس و تحقيق است . مطالعه در آثار فقهى شيخ انصارى نشان مىدهد كه وى تا چه اندازه به اقوال فقيهان و متون فقهى پيش از خود احاطه دارد و تا چه ميزان در بيان فروض و احتمالات هر مسألهء فقهى چيره دست است . شيخ انصارى نه از ميراث فقهى شيعه پا فراتر مىنهد و نه بىدليل جمود مىورزد ؛ وى ميان فهم دقيق و ژرف ميراث فقهى و نوآورى علمى جمع كرد و با فروتنى ، نوآورىهاى خويش را در ميان استناد به گفته‌هاى فقيهان سلف پنهان ساخت . مكتب فقهى شيخ انصارى به اهتمام وافر به فقه معاملات ، شهره و متمايز است . وى فقه معاملات را جانى تازه داد و زمينهء ورود آن را به مجامع علمى فراهم كرد . همچنين ، زمينهء پاسخگويى به نيازهاى عصر حاضر يعنى عصر مبارزه با استعمار نو و نيز ورود فقه شيعه به عرصهء سياست و مباحث فقه سياسى را تا حدودى فراهم نمود كه در سيرهء شاگردان و شاگردان شاگردانش مانند ميرزا حسن شيرازى ، آخوند خراسانى ، ميرزا محمد تقى شيرازى ، محقق نائينى ، امام خمينى و شهيد سيد محمد باقر صدر تجلى يافت . شيخ انصارى همچنين ، شرايط و وسائل لازم را براى خروج فقه شيعه از ساحت فردى و ورودش به ساحت اجتماعى و تبيين نظام سياسى ، اجتماعى و اقتصادى اسلام مهيّا كرد كه در آثار امام خمينى ، شهيد صدر و ديگران تبلور يافت . شيخ مرتضى انصارى ( م 1281 ه . ق ) ، حبيب اللّه رشتى ( م 1312 ه . ق ) ، ميرزا حسن شيرازى ( م 1313 ه . ق ) ، آقا رضا همدانى ( م 1322 ه . ق ) ، محمد كاظم آخوند خراسانى ( م 1329 ه . ق ) ، محمد كاظم طباطبايى يزدى ( م 1337 ه . ق ) ، ميرزا محمد تقى شيرازى ( م 1338 ه . ق ) ، ميرزاى نائينى ( م 1355 ه . ق ) ، شيخ عبد الكريم حائرى ( م 1355 ه . ق ) ، محمد حسين اصفهانى ( كمپانى ) ( م 1361 ه . ق ) ، آقا ضياء عراقى ( م 1361 ه . ق ) ، سيد ابو الحسن اصفهانى ( م 1365 ه . ق ) ، آقا حسين بروجردى ( م 1380 ه . ق ) ، سيد محسن حكيم ( م 1390 ه . ق ) ، سيد ابو القاسم خويى ( م 1413 ه . ق ) ،